Website

PORTO COLHEITA:DE FEESTPORTO BIJ UITSTEK!

Wanneer je in Portugal een wijnzaak binnenstapt, vind je er tussen de porto’s ook een groot aanbod aan Porto Colheita. Waar dit vroeger echt een nicheproduct was, hebben nu bijna alle producenten interesse in de productie van Colheita’s. Belangrijkste reden: de Colheita’s worden meer en meer gesmaakt door echte liefhebbers van oude portwijnen, vooral als er iets uit een bepaald jaar te vieren valt!

 

Het woord ‘colheita’ betekent ‘oogstjaar’ en het gaat hier dan ook om porto van één (goed) oogstjaar. De wijn moet minstens zeven jaar in een houten vat gerijpt hebben. Hij is dan tawny van kleur en klaar om gedronken te worden. Colheita’s worden gezien als tawny’s van hoge kwaliteit.

De productie van dit type porto werd lange tijd geassocieerd met de grote, commerciële huizen uit de ze sector. Jarenlang domineerden grote namen als Messias, Barros, Kopke, Burmester, Wiese & Krohn en Niewpoort de markt van de Porto Colheita. Aan de andere kant had je dan de Engelse bedrijven, die vooral vintage en LBV-porto’s maakten zoals Taylor’s, Fonseca, Cockburn, Croft en de hele groep Symington (Graham’s, Warre, Dow’s, etc.)

 

Het laatste decennium groeide ook bij de Britse producenten de interesse om dit type port te maken en veranderden de spelregels. “Het is een belangrijke en groeiende markt geworden, die vooral het gevolg is van een toenemende appreciatie van de consument”, zegt José Alvares Ribeiro, verantwoordelijk voor de interne markt van de groep Symington. “Mensen en restaurants gaan terug op zoek naar oude ‘tawnies’, portwijnen die makkelijker te behandelen en bewaren zijn.”

Ook de huidige tendens naar porto’s die koel kunnen gedronken worden, geeft de markt van de Porto Colheita een stevig duwtje in de rug. Zo gaat de groep Symington die vroeger geen Colheita’s maakte nu toch een Porto Colheita  op de markt brengen. “We gaan een Graham 1963 lanceren die zich uitstekend leende tot een Colheita porto.”

Een oude traditie die veel portohuizen behouden, is elk jaar een kleine hoeveelheid van de stock te reserveren en die pas te bottelen naargelang de verkoop. Zo reserveert Segevinus elk jaar ongeveer 400,000 liter portdruiven voor hun Porto Coljheita. “In januari die volgt op de oogst, wordt beslist hoeveel er bewaard wordt voor de Colheita. Zo is Kopke – de meest bekende naam in de groep voor Porto Colheita – alleen al goed voor 150.000 liter. Calem tussen 10 en 15,000 liter”, bevestigt Carlos Alves, oenoloog bij Sogevinus. Uiteraard wordt alles geregeld door het Instituto de Vinho de Porto, die registreert welke hoeveelheid bestemd is voor de Porto Colheita, en die de controle moet uitoefenen op de stock. Het IVDV heeft een gedetailleerd overzicht van alle opgeslagen portwijnen.

 

CONTROVERSE ROND EEN STIJL

 

Er was nooit een volstrekte unanimiteit over de Porto Colheita Vanuit de hoek van critici komen argumenten tegen: na zoveel jaren in eiken vaten interfereert de datum van de oogst niet langer met het eindproduct. Om niet de kwaliteit te verliezen, moet het worden behandeld en opgefrist, waardoor de wijn volgens sommigen een beetje zijn identiteit verliest. Bovendien werd de Colheita vaak eennzijdig bekeken en grote bedrijven zoals Sograppe en Ramos Pinto zijn zelfs vele jaren gestopt met de productie van dit type portwijn. De aangevoerde argumenten kloppen tot op zekere hoogte, maar Alvaro van Zeller, oenoloog bij Barão de Vilar en Andressen, argumenteert dat het ICDP door periodieke analyses van de  wijnen in de magazijnen, elke verandering in stijl, kleur en suikergehalte kan detecteren. Daarom kan aan portwijnen niets substantieel worden veranderd in de kelders. En de feitelijke toevoeging met brandewijn mag niet hoger zijn dan 2% per jaar, voor een verdamping van 3% per jaar. Inderdaad, bij ieder jaar dat er verstrijkt, is er een beetje minder wijn in de vaten, maar ’t is voor de goede zaak. Om de frisheid van de wijnen te behouden, is het ook vereist dat er wordt schoongemaakt en dat de wijn van vaten verandert. Dit proces komt vaker voor bij jonge wijnen, van zo’n twee of drie jaar oud, en heeft als doel de wijnen te vrijwaren van droesem. Daar waar het bij oudere wijnen slechts om de vijf jaar gebeurt, om de wijnen te verluchten. “Om meer te oxideren en sneller te evolueren, voeg ik standaard 50 liter brandewijn toe aan een vat van 500 liter”, zegt Alvaro van Zeller.

Alhoewel de controverse blijft, beschikt dit type portwijn over verschillende eigenschappen die ook worden toegepast in Gaia of in de Douro. Twee factoren spelen hierbij een rol: de temperatuur en de vochtigheid, beiden belangrijk, maar – zo bevestigt Van Zeller – ook het tijdstip van de botteling is van groot belang.

Een eerste suggestie voordat u een Porto Colheita aanschaft,  is de datum van de botteling verifiëren. Wat er ook gezegd wordt, er mag niet geconcludeerd worden dat alleen recente bottelingen te overwegen zijn. Een gebottelde Colheita kan gedurende lange tijd een immens goede smaak blijven houden, en zelfs de beroemde ‘volle fles- smaak’ krijgen, iets dat moeilijk te definiëren is, maar dat overeenstemt met een wijn die reeds lang geleden werd gebotteld. Wanneer je overweegt twee soorten Colheita te kopen van hetzelfde jaar en dezelfde producent, is het wel aan te bevelen deze te nemen die het meest recent werd gebotteld.

 

Colheitas worden altijd gefilterd voor de botteling. Ze hoeven ook niet gedecanteerd te worden. Maar hou er rekening mee dat, als de portwijn al enkele jaren is gebotteld, er een beetje droesem kan aanwezig zijn op de bodem van de fles. Zorg ervoor dat je de fles zorgvuldig manipuleert zodat de porto zuiver wordt geserveerd.

 

Indien de Colheita wel enige droesem heeft op de bodem, kan je de fles wel decanteren in een bij voorkeur kristallen karaf. Je kan de eigen fles dan eerst zorgvuldig schoon spoelen met water, laten drogen en de porto er terug in overgieten, zodat je de originele fles op tafel kunt zetten.

 

Zoals elke Tawny Porto, kan een Colheita wel enige tijd in de fles bewaard worden omdat de wijn al aan zuurstof werd blootgesteld en dus niet meteen zal oxideren na opening.

 

In tegenstelling tot een Porto Vintage – die bij voorkeur binnen de 24 u moet gedronken worden – kan men een geopende fles Colheita rustig enkele maanden bewaren zonder dat deze aan kwaliteit verliest. Maar ook hierin moet je niet overdrijven: na een jaar in een geopende fles zal de wijn toch aan frisheid verliezen. Hou dus het tijdstip tussen het openen en het ledigen van de fles in de gaten…

 

Een Colheita wordt liefst ook redelijk koel geserveerd, waardoor de frisheid en levendigheid van de wijn beter tot zijn recht komt. Het is aan te bevelen de fles voor het openen enkele uren in de koelkast te zetten. Maar je moet er ook niet voor terugdeinzen om een Colheita in een ijsemmer te plaatsen voor consumptie.

 

Een Colheita verandert niet veel meer in de fles. De smaak kan nog een beetje evolueren maar in essentie stopt de evolutie van de wijn bij de botteling. Een Colheita in uw kelder bewaren in de hoop dat de smaak nog zal verbeteren, kan een teleurstelling opleveren.

 

Bron: Vinhos Grandes Escolhas, 10/2017